Nhà Thờ Chính tòa Đức Bà Sài Gòn,

           

Nhà thờ Vĩnh Hội trong đô thị Sài Gòn

Nhà thờ Chính tòa Phủ Cam Huế

Nhà thờ Chính tòa Phủ Cam Huế

 

Nhà thờ Chính tòa Nha Trang

Nhà thờ Chính tòa Nha Trang

Nhà thờ chính toà đà lạt

Nhà thờ Chính toà Đà Lạt

Trong tổng quan thiết kế đô thị, người làm Quy hoạch luôn luôn quan tâm đan xen các loại hình kiến trúc khác nhau, kết hợp một cách hài hòa tạo nên một đô thị sinh động và phong phú.

Trong thiết kế đô thị, kiến trúc tôn giáo nói chung và kiến trúc Công giáo nói riêng, cụ thể là hình thức kiến trúc Nhà thờ tạo nên trong Đô thị có sự cân bằng về bố cục hình thể, cân bằng về tâm linh và làm cho đô thị ấy thêm phần phong phú giúp con người lắng đọng trong sự ồn ào và sôi động của đô thị. Nhìn vào đô thị có kiến trúc tôn giáo, ai ai cũng yên lòng và bớt đi sự ngột ngạt của những tòa nhà san sát nhau, trọc trời hiện đại được bao che bằng những vật liệu mới nhưng hình như vô cảm… Kiến trúc Tôn giáo mang những nét Kiến trúc riêng, điểm xuyết  trong bức tranh đô thị sẽ làm cho không gian đô thị đó phần nào cảm nhận được sự bình an …

Một loại kiến trúc phi vật thể của kiến trúc Tôn giáo, đặc biệt là Kiến trúc Công giáo chiếm một vai trò quan trọng, gây ảnh hưởng lớn trong nếp sống của con người, đó là tiếng chuông vang lên mỗi sáng trưa chiều

“Ngày của Chúa như tiếng chuông mời gọi,

Tưởng chừng như muôn khúc khải hoàn ca”

(Thánh thi Kinh Phụng Vụ)

 

Tiếng chuông như đi vào lòng người, nhắc nhở từng giớ khắc, đánh thức sự thánh thiện, ngăn ngừa sự gian ác, đưa vào lòng người nỗi ấm áp thân yêu, nhẹ nhàng nâng tâm hồn con người lên với Đấng Toàn Năng.

Tiếng chuông nhắc con người về một lời nguyện cầu, một niềm hy vọng, một lẽ cậy trông. An bình và hạnh phúc thoảng qua tâm trí và con tim người đô thị, những giây phút thật nhiệm mầu và thật hiếm hoi của nếp sống ồn ào xáo động.

Có những lúc tiếng chuông vang báo hiệu một cuộc chia ly chẳng ai mong đợi, tiếng chuông nhè nhẹ não nùng tiễn biệt ai đó về cõi vĩnh hằng, một chút dừng lại nhớ về một người, nhớ về thân phận của mình, nhớ về thân phận con người, một lời cầu trong trái tim cho kẻ ra đi. Thật nhân bản, có tác dụng xây dựng tính cộng đồng và liên đới rất cao trong đô thị.

Qui hoạch đô thị mà bỏ quên kiến trúc tôn giáo thì thật là thiếu sót lớn, không chỉ thiếu sót nhưng còn là hủy hoại, con người sẽ sống thế nào, hình thành thế nào khi môi trường sống và hình thánh thiếu bóng dáng tâm linh? Một trong những vai trò của kiến trúc là giáo dục, chúng ta sẽ đào tạo ra những thế con người thế nào nếu vắng bóng tôn giáo ?

Trong lịch sử Đô thị, như Đô thị Sài gòn hay các nơi khác trên đất Việt, khi các Cha cố tây qua Việt Nam truyền đạo thì các nhà lãnh đạo thời ấy đã cộng tác, trợ cấp cả kinh phí và cho xây dựng các nhà thờ rất là trang nghiêm, nguy nga và mỹ thuật thời bấy giờ, Vị trí các nhà thờ được xây dựng tại trọng điểm và đẹp của đô thị, Ở tại các giao lộ trọng điểm tại các thành phố và trên các ngọn đồi để mọi người dễ nhìn thấy và dễ hiệp thông được…Vị trí ấy vẫn còn làm đẹp cho đô thị đến ngày nay (cách đây trên hàng 100 năm).

Với nét kiến trúc ước lệ, kiến trúc nhà thờ từ xa nhìn rất đơn giản gắn liền với ngọn tháp cao vút lên, trên đỉnh luôn có cây thánh giá. Hình ảnh ấy được in sâu vào tâm trí và lòng của mỗi người tín hữu Công giáo…nhìn từ xa đã không thể nhầm lẫn với lối kiến trúc khác được – Những đặc điểm đó chỉ có được ở kiến trúc nhà thờ. Cảm xúc trước các nét đặc biệt của kiến trúc nhà thờ, các nghệ sĩ đã dệt nên những vần thơ, các giai điệu nhạc gây xúc động lòng người nhiều thê hệ.

Ví dụ:

  1. Làng tôi xanh bóng tre
    Từng tiếng chuông ban chiều, tiếng chuông nhà thờ rung

…….(Làng Tôi – Văn Cao)

  1. …….Lạnh căm buốt giá thoáng đâu đây hồi chuông
    Người xa người phố buồn đàn chim giờ cách trở mình tôi với gió trong đêm đông một mình……

(chuông giáo đường ngày ấy –

  1. …..Dạn dày đời mới. Ngọt ngào đường tơ
    Hồi chuông ngân nga ru hồn mơ.

(Tiếng Chuông Chiều Thu – Tô Vũ)

Tác phẩm Kiến trúc nhà thờ không những làm đẹp cho đô thị mà còn làm đẹp tâm hồn mỗi con người chúng ta. khi nhìn từ xa để hiệp thông hay lại gần hoặc vào trong nội thất, Chúng ta sẽ cảm nhận được sự Bình an đích thực.

(nguồn hình ảnh Internet)

Kts. Hs. Phêrô Nguyên Nguyên